W 2006 roku wykonano badania pięciu jezior: Drzesno, Sumino, Szczutowskiego, Zuzinowskiego oraz Zdworskiego. Badania i ocena stanu jakości wód jezior były przeprowadzone zgodnie z „Wytycznymi monitoringu podstawowego jezior”.
Jakość wód jezior badanych w 2006 roku w porównaniu z wcześniejszymi badaniami przedstawia tabela 1.
Tabela 1. Jakość wód jezior województwa mazowieckiego badanych w 2006 roku
|
Jezioro |
Powiat |
Gmina |
Podatność jeziora na degradację |
Klasyfikacja czystości wód |
||||||
|
bakterio- logiczna |
fizyko- chemiczna |
ogólna |
||||||||
|
przed 2006 r. |
2006 r. |
przed 2006 r. |
2006 r. |
przed 2006 r. |
2006 r. |
przed 2006 r. |
2006 r. |
|||
|
Drzesno |
gostyniński |
Gostynin |
non |
non |
I |
II |
III |
III |
III |
III |
|
Sumino |
III |
III |
II |
II |
III |
III |
III |
III |
||
|
Zuzinowskie (Główki) |
non |
non |
II |
II |
II |
II |
II |
II |
||
|
Zdworskie |
płocki |
Łąck |
III |
III |
II |
III |
non |
III |
non |
III |
|
Szczutowskie |
sierpecki |
Szczutowo |
III |
III |
II |
II |
II |
III |
II |
non* |
* ze względu na wystąpienie wiosną śnięcia ryb
Badane jeziora są zbiornikami podatnymi na degradację. Są to jeziora należące do zbiorników III kategorii podatności na degradację oraz poza kategorią. Zadecydowały o tym przede wszystkim niekorzystne cechy morfometryczne jezior (m.in.: mała głębokość, długa linia brzegowa w stosunku do pojemności), a w mniejszym stopniu warunki zlewniowe (np. bezpośrednie zagospodarowanie zlewni).
Na podstawie badań wykonanych w 2006 roku, woda Jeziora Drzesno w ogólnej klasyfikacji odpowiadała III klasie czystości. Jezioro Drzesno jest płytkim zbiornikiem. Ze względu na niewielką głębokość i łatwość mieszania się wód w okresie letnim nie wytwarza stratyfikacji termicznej. Cała masa wody w obu badanych okresach charakteryzowała się wyrównaną temperaturą i dobrym natlenieniem. Woda jeziora charakteryzowała się dużą zawartością substancji organicznych pochodzenia allochtonicznego jak i autochtonicznego oraz substancji nieorganicznych, o czym świadczyły wysokie wartości ChZT-Cr i przewodności elektrolitycznej właściwej, które były na poziomie pozaklasowym. Zawartość biogenów w wodzie była zróżnicowana. Wartości stężeń azotu mineralnego i całkowitego były na poziomie pozaklasowym, natomiast wartości stężeń form fosforu utrzymywały się na poziomie I - II klasy czystości. Średnia zawartość chlorofilu „a” była na poziomie I klasy czystości, natomiast suchej masy sestonu III klasy czystości. Przezroczystość wody wynosiła tylko 0,9 m. W 2006 roku zanotowano pogorszenie warunków sanitarnych, sanitarnie woda odpowiadała II klasie czystości.
W porównaniu do wcześniejszych badań, w ogólnej klasyfikacji jakość wody pod względem fizykochemicznym uległa nieznacznej poprawie, ale w sumarycznej ocenie pozostała na tym samym poziomie.
Stan jakości wody Jeziora Sumino w 2006 roku odpowiadał III klasie czystości. Jezioro jest płytkim zbiornikiem, w związku z tym w okresie letnim nie wytwarza typowej stratyfikacji. W okresie wiosennym woda charakteryzowała się w miarę wyrównaną temperaturą i dobrym natlenieniem. Wiosną i latem na stanowisku 01 w wodzie zaznaczył się spadek zawartości tlenu (latem do śladowych ilości). Woda jeziora była obciążona substancjami organicznymi oraz nieorganicznymi. Świadczyły o tym wysokie wartości stężeń ChZT-Cr na poziomie III klasy czystości oraz przewodności elektrolitycznej właściwej na poziomie pozaklasowym.
Zanotowano wysokie wartości stężeń azotu mineralnego i azotu całkowitego, na poziomie III klasy czystości. Chlorofil „a”, wskaźnik produkcji pierwotnej zbiornika, był na poziomie pozaklasowym. Sanitarnie woda odpowiadała II klasie czystości.
W porównaniu do wcześniejszych badań, w 2006 roku właściwości fizykochemiczne wody uległy nieznacznemu pogorszeniu, ale w sumarycznej ocenie jakość wody pozostała na tym samym poziomie.
W 2006 roku stan jakości wody w Jeziorze Zuzinowskim odpowiadał II klasie czystości. Jezioro Zuzinowskie jest płytkim zbiornikiem, co sprzyja łatwemu mieszaniu się wód. Z tego względu w okresie letnim nie wytwarza stratyfikacji termicznej. Praktycznie cała masa wody znajdowała się w zasięgu ciepłego epilimnionu. W obu okresach badawczych woda była dobrze natleniona, ale latem nad dnem zanotowano śladowe ilości tlenu. Woda w jeziorze charakteryzowała się dużą zawartością substancji nieorganicznych oraz organicznych. Świadczyła o tym wysoka wartość przewodności elektrolitycznej właściwej, która była na poziomie pozaklasowym oraz wysokie wartości stężeń ChZT-Cr i BZT5, które odpowiadały wartościom III klasy czystości. Zawartość związków biogennych w wodzie jeziora była niska. Wartości stężeń związków fosforu były na poziomie I klasy czystości, natomiast związków azotu były w granicach II klasy czystości. Produkcja pierwotna w jeziorze była niska i odpowiadała I klasie czystości. Korelowało to z niskimi wartościami stężeń chlorofilu „a” oraz suchej masy sestonu (I i II klasa czystości). Przezroczystość wody, jak na tak płytkie jezioro, była wysoka i wynosiła 2,4 m. Pod względem sanitarnym woda odpowiadała II klasie czystości.
W porównaniu do wcześniejszych badań, w 2006 roku jakość wody pod względem fizykochemicznym uległ nieznacznemu pogorszeniu, ale w sumarycznej ocenie pozostała na tym samym poziomie.
Stan czystości wody Jeziora Zdworskiego w 2006 roku odpowiadał wodom III klasy czystości. W okresie letnim w jeziorze nie wytwarza się stratyfikacja termiczna. Cała masa wody znajdowała się w zasięgu ciepłego epilimnionu i była dobrze natleniona.
Woda jeziora w dalszym ciągu charakteryzowała się dużą zawartością substancji nieorganicznych, organicznych, azotu mineralnego oraz azotu całkowitego, które były na poziomie pozaklasowym. Większość wartości stężeń badanych parametrów utrzymywała się na poziomie pozaklasowym i III klasy czystości, z wyjątkiem związków fosforu, które były na poziomie I klasy czystości. Mała przezroczystość wody korelowała z wysoką koncentracją chlorofilu „a” i suchej masy sestonu, co świadczyło o dużej produktywności zbiornika. Sanitarnie woda odpowiadała III klasie czystości.
Pod względem przydatności wody do bytowania ryb karpiowatych, większość wartości stężeń badanych parametrów odpowiadały wymaganiom, z wyjątkiem azotynów, azotu amonowego (w obu okresach badawczych), zawiesiny ogólnej oraz BZT5 (latem).
W porównaniu do wcześniejszych badań, obecny stan czystości wody jeziora uległ poprawie (zmiana klasy jakości z non na III).
Jezioro Zdworskie jest zbiornikiem silnie zeutrofizowanym, a zły jego stan utrzymuje się od kilku lat. Liczne badania wody oraz osadów dennych jeziora, wykonane w latach 2005-2006 w związku z renaturyzacją zbiornika, wykazały: brak w jeziorze stref o wyraźnie gorszych parametrach wody, doskonałe natlenienie toni wodnej i wody śródosadowej, wysokie pH, co sprzyja rozwojowi i dominacji sinic, wysokie wartości stężeń ChZT, BZT5, które świadczą o dopływie ze zlewni substancji wymagających do rozkładu dużych ilości tlenu, ubogi skład zooplanktonu, osady denne wykazują małą konsolidację (duże uwodnienie), bardzo słabą pojemność sorpcyjną osadów względem fosforanów.
W sumarycznej klasyfikacji woda w Jeziorze Szczutowskim, pod względem fizykochemicznym, odpowiadała III klasie czystości. W związku z tym, że wiosną po zejściu lodów w jeziorze wystąpiło zjawisko śnięcia ryb, wodę zbiornika należy zaliczyć do pozaklasowych.
Jezioro Szczutowskie z uwagi na niewielką głębokość i łatwość mieszania się mas wody w lecie nie wytwarza stratyfikacji termicznej. Praktycznie cała masa wody i dno znajdują się w zasięgu ciepłego epilimnionu. Woda jeziora w obu okresach badawczych była dobrze natleniona. Woda w jeziorze charakteryzowała się wysoką zawartością substancji organicznych i mineralnych. Świadczyły o tym wysokie wartości stężeń ChZT-Cr oraz przewodności elektrolitycznej właściwej, które odpowiednio były na poziomie III klasy czystości oraz pozaklasowym. Z biogenów najwyższe wartości zanotowano azotu całkowitego, na poziomie pozaklasowym oraz wartości azotu mineralnego, na poziomie III klasy czystości. Wartości stężeń związków fosforu były na poziomie II klasy czystości. Produkcja pierwotna w jeziorze była dość wysoka, na co wskazują wartości stężeń chlorofilu „a” i suchej masy sestonu, które odpowiadały III klasie czystości. Korelowało to z małą przezroczystością, która wynosiła tylko 0,6 m. Pod względem sanitarnym woda odpowiada II klasie czystości.
Pod względem przydatności wody do bytowania ryb karpiowatych, większość wartości stężeń badanych parametrów odpowiadały wymaganiom, z wyjątkiem azotu amonowego (w obu okresach badawczych) oraz BZT5 (wiosną).
W porównaniu do wcześniejszych badań, w badanym roku właściwości fizykochemiczne wody jeziora uległy pogorszeniu (zmiana klasy jakości z II na III).