Rejestracja w systemie

Jeśli chcesz otrzymywać newsletter: Rejestracja w systemie

Jeśli chcesz edytować/usunąć swoje dane, zaloguj się.


Przypomnij hasło

Informacja o ogłaszanych ALERTACH o przekroczeniu norm jakości powietrza

Ze względu na zmianę ustawy Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2013 r. poz. 1232) oraz uchwalenie przez samorząd województwa Planów Działań Krótkoterminowych i Programów Ochrony Powietrza dla województwa mazowieckiego, które są dostępne na stronie Urzędu Marszałkowskiego, Wojewódzkie Centrum Zarządzania Kryzysowego może ogłaszać stosowne alerty dotyczące ryzyka przekroczeń lub przekroczenia odpowiednich norm jakości powietrza.

Zgodnie z obowiązującymi Planami Działań Krótkoterminowych obowiązują co najmniej dwa poziomy alertów (w zależności od substancji):

  • ALERT POZIOM I – ryzyko przekroczenia poziomu dopuszczalnego lub docelowego substancji w powietrzu,
  • ALERT POZIOM II – wystąpienie przekroczenia poziomu dopuszczalnego lub docelowego substancji w powietrzu.
  • ALERT POZIOM III – ryzyko przekroczenia poziomu alarmowego substancji w powietrzu,
  • ALERT POZIOM IV – wystąpienie przekroczenia poziomu alarmowego substancji w powietrzu.

Poziom dopuszczalny i poziom docelowy substancji w powietrzu ustalone zostały na podstawie wiedzy naukowej, w celu unikania, zapobiegania lub ograniczania szkodliwego oddziaływania na zdrowie ludzkie w dłuższym okresie czasu.

Poziom alarmowy został określony jako ten, po przekroczeniu którego w wyniku krótkotrwałego narażenia mogą wystąpić od razu negatywne skutki zdrowotne.

Wartości poziomów: dopuszczalnego, dopuszczalnego powiększonego o margines tolerancji, docelowego i celu długoterminowego, określone są w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie poziomów niektórych substancji w powietrzu (Dz. U. z 2012 r.  poz. 1031). Można je również znaleźć na stronie http://sojp.wios.warszawa.pl/index.php?page=poziomy-dopuszczalne

Realizując obowiązki zapisane w Planach Działań Krótkoterminowych WIOŚ w Warszawie informuje Mazowiecki Wojewódzki Zespół Zarządzania Kryzysowego o ryzyku przekroczenia lub przekroczeniu norm jakości powietrza. W przekazanej informacji wskazywane są również obszary, których dotyczy ryzyko przekroczenia lub przekroczenie.

Na podstawie informacji WIOŚ w Warszawie i Planów Działań Krótkoterminowych Mazowiecki Wojewódzki Zespół Zarządzania Kryzysowego ogłasza ALERT odpowiedniego POZIOMU i wydaje stosowny komunikat w którym określa m.in:

  • prawdopodobne przyczyny przekroczeń,
  • obszary, na których wystąpiło lub istnieje ryzyko przekroczenia,
  • wrażliwe grupy ludności,
  • możliwe negatywne skutki dla zdrowia,
  • zalecenia i zakazy dla ludności,
  • zalecenia i zakazy dla przedsiębiorstw, właściwych zarządów dróg i samorządów.

Ogłaszane obecnie ALERTY I i II poziomu nie oznaczają, że w danym momencie lub najbliższym czasie należy się spodziewać wysokich stężeń zanieczyszczeń. Na bieżąco można śledzić wyniki pomiarów ze stacji automatycznych na stronie http://sojp.wios.warszawa.pl.

Zalecają one, aby zwłaszcza osoby z grupy wrażliwej czy osoby uprawiające sport były bardziej świadome, że mogą występować dni, w których należy unikać wychodzenia na zewnątrz. Jeżeli w danej miejscowości nie ma automatycznej stacji monitoringu powietrza, można obserwować wyniki z innych stacji tła miejskiego, ponieważ na wszystkich stacjach zazwyczaj obserwuje się zbliżone przebiegi stężeń zanieczyszczeń. Planowany jest dalszy rozwój tego serwisu tak, aby pomóc mieszkańcom w lepszy sposób planować przebywanie na świeżym powietrzu.

Najwyższe poziomy zanieczyszczeń prognozowane są w okresie zimowym (możliwe także w okresie wiosny i jesieni).

W województwie mazowieckim spodziewane jest przekroczenie ALERTÓW POZIOM I i II, a nie poziomów III i IV, które mogłyby nieść negatywne skutki w wyniku krótkotrwałego narażenia.

W przypadku ogłoszenia ALERTU POZIOM II dla pyłu zawieszonego PM10, związanego
z przekroczeniem dopuszczalnej liczby dni (35) z przekroczeniem normy dobowej, podawana jest data wystąpienia 36-tego przekroczenia normy dobowej. Nie oznacza to, że w tym dniu wystąpiło wyjątkowo wysokie stężenie, ale że jest to 36-ty dzień od początku roku, gdy średniodobowe stężenie pyłu PM10 przekroczyło 50 µg/m3. Na podstawie daty wystąpienia można jedynie ocenić, czy w danym roku przekroczenie nastąpiło wcześnie (pierwsza połowa roku) - i należy się spodziewać większej ilości dni z przekroczeniem, czy też późno (druga połowa roku) i liczba dni będzie stosunkowo niewielka. W 2014 r. na jednej ze stacji pomiarowych wystąpiło 98 takich dni.

Jednocześnie informuję, że na 12 monitorowanych substancji normy przekraczane są dla 4:

  • dwutlenku siarki - SO2,
  • dwutlenku azotu - NO2,
  • tlenku węgla - CO,
  • benzenu - C6H6,
  • pyłu zawieszonego PM10,
  • pyłu zawieszonego PM2,5,
  • ołowiu w pyle - Pb(PM10),
  • arsenu w pyle - As(PM10),
  • kadmu w pyle - Cd(PM10),
  • niklu w pyle - Ni(PM10),
  • benzo(a)pirenu w pyle -  B(a)P(PM10),
  • ozonu - O3.

Roczna Ocena Jakości Powietrza za 2014 rok została opublikowana 30 kwietnia 2015 r. (dostępna jest na stronie - http://wios.warszawa.pl/pl/publikacje-wios/publikacje). Pod podanym adresem można zapoznać się również z poprzednimi Ocenami jak i innymi raportami o stanie jakości środowiska w  województwie mazowieckim.

Od co najmniej 10 lat poziom stężeń, które przekraczają normy utrzymuje się na względnie podobnym poziomie. Występujące wahania w poszczególnych latach mają związek głównie ze zmieniającymi się warunkami meteorologicznymi. Są miejsca, w których widać poprawę w tym zakresie spowodowaną skutecznymi działaniami samorządu lokalnego – np. miasto Żyrardów.

W Rocznej Ocenie Jakości Powietrza dla województwa mazowieckiego za 2014 r. znaleźć można następujące wnioski :

  • Na większości stanowisk pomiarowych monitorujących poziomy stężeń pyłu PM10 norma dobowa została przekroczona, natomiast na dwóch stanowiskach została przekroczona norma roczna. Na prawie wszystkich stacjach w stosunku do roku 2013 odnotowano wzrost liczby dni z przekroczeniem normy dobowej. Na większości stanowisk można zaobserwować wzrost stężeń w przypadku stężenia średniorocznego. Wyniki analiz i oszacowań WIOŚ w Warszawie wskazują, że 41% mieszkańców Mazowsza jest narażonych na zbyt dużą liczbę dni z przekroczeniem normy pyłu PM10, a 2% na zbyt wysokie stężenie średnioroczne. Niezbędne jest  zaplanowanie i wdrożenie działań, mających na celu obniżenie stężeń tego zanieczyszczenia.
  • Najniższy poziom stężenia średniorocznego benzo(a)pirenu w roku 2014 odnotowano w Ostrołęce, gdzie przekraczało ono normę ponad 2-krotnie. Najwyższy poziom stężenia średniorocznego miał miejsce w Otwocku – stwierdzono prawie 8-krotne przekroczenie normy. Na wszystkich pozostałych stanowiskach pomiarowych norma również została przekroczona kilkakrotnie. Modelowanie matematyczne pokazuje,że problem ten dotyczy głównie miast i miasteczek, a obszary mniej zurbanizowane nie są narażone na przekroczenia. W porównaniu do 2013 roku można zauważyć pogorszenie, najwyższe stwierdzone wtedy stężenie przekraczało normę 5-cio krotnie. Wyniki analiz i oszacowań WIOŚ w Warszawie wskazują, że 61% mieszkańców województwa jest narażonych na zbyt wysokie stężenie B(a)P. Niezbędne jest zatem zaplanowanie i wdrożenie działań, mających na celu obniżenie stężeń tego zanieczyszczenia.
  • Na stacji komunikacyjnej w Warszawie, zlokalizowanej w Alejach Niepodległości, w 2014 r. nieznacznie spadł poziom stężenia średniorocznego dwutlenku azotu, ale ciągle jest on przekraczany. Ponadto na drugiej stacji komunikacyjnej w Warszawie (przy ul. Marszałkowskiej) również odnotowano przekroczenie NO2 co potwierdza, że problem dotyczy głównych warszawskich ulic. Wyniki analiz i oszacowań WIOŚ w Warszawie wskazują, że 6% mieszkańców Warszawy zamieszkuje obszary z przekroczeniem normy dla NO2. Ponieważ normy te są przekraczane na drogach w centrum miasta, po których porusza się wielu pieszych oraz kierowców, liczba ta może być większa. Niezbędne jest zatem zaplanowanie i wdrożenie działań, mających na celu obniżenie stężeń tego zanieczyszczenia.
  • Poziomy celu długoterminowego dla ozonu (analiza za lata 2012-2014) według kryterium ochrony zdrowia oraz według kryterium ochrony roślin (AOT40 – analiza za lata 2010 - 2014) były przekroczone, stąd należy dążyć, aby osiągnąć do 2020 roku wartości normowane dla ozonu, określone w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 18 września 2012 r. w sprawie poziomów niektórych substancji w powietrzu. Wyniki analiz i oszacowań WIOŚ w Warszawie wskazują, że zagrożonych jest 100% mieszkańców Mazowsza.
  • Poziom dopuszczalny i docelowy dla pyłu PM2,5 został przekroczony we wszystkich strefach. Zarówno część pomiarów, jak i modelowanie matematyczne wskazują, że w miastach stężenia tego zanieczyszczenia są na poziomie 23÷30 µg/m3, co w połączeniu z niekorzystnymi warunkami meteorologicznymi może skutkować przekroczeniem norm również w kolejnych latach.  Ze względu na to oraz biorąc pod uwagę termin osiągnięcia wymaganego poziomu dopuszczalnego dla pyłu PM2,5 (do 1 stycznia 2015 r.), należy w najbliższych latach zaplanować i wdrożyć działania, mające na celu obniżenie stężeń tego zanieczyszczenia. Wyniki analiz i oszacowań WIOŚ w Warszawie wskazują, że ok. 8% osób w województwie jest narażonych na przekroczenia poziomu dopuszczalnego powiększonego o margines tolerancji, a 13% na przekroczenia poziomu docelowego.
  • Analiza otrzymanych poziomów stężeń zanieczyszczeń monitorowanych w 2014 r. wskazuje na ścisłą zależność zmierzonych stężeń od warunków pogodowych. Zima spowodowała wysoką emisję zanieczyszczeń, pochodzących ze spalania paliw na cele grzewcze, co bezpośrednio przełożyło się na wysoki poziom imisji tych zanieczyszczeń, szczególnie w obszarach, gdzie dominująca jest powierzchniowa emisja indywidualna. Pomimo, że rok 2014 był cieplejszy od 2013 r. i należałoby się spodziewać niższych emisji i co za tym idzie stężeń zanieczyszczeń, stężenia te były wyższe. Powodem tego jest najprawdopodobniej dogrzewanie się przez mieszkańców w okresach cieplejszych paliwami stałymi (jak węgiel i drewno) oraz spalaniem odpadów zamiast ogrzewania gazem.
  • Prowadzone pomiary stężeń substancji na stacjach monitoringowych nie wykazują wyraźnej tendencji zmniejszania się poziomów stężeń tych substancji, dla których zostały sporządzone Programy Ochrony Powietrza. Odnotowane wyższe stężenia należy łączyć raczej z panującymi warunkami meteorologicznymi, w tym z występowaniem cisz atmosferycznych oraz zwiększoną emisją z ogrzewania indywidualnego. W związku z tym w najbliższych latach działania związane z wdrażaniem rozwiązań, przewidzianych w Programach Ochrony Powietrza, powinny zostać zintensyfikowane. Równocześnie w nowych lub aktualizowanych programach należy przewidzieć rozwiązania wpływające na zdecydowanie większe ograniczenia dotyczące emisji niskiej powierzchniowej. Rozwiązania takie powinny także dotyczyć bardziej skutecznego ograniczenia emisji komunikacyjnej, szczególnie w Warszawie.
  • Wyniki analiz i oszacowań WIOŚ w Warszawie wskazują, że w województwie mazowieckim podstawową przyczyną przekroczeń pyłów PM10, PM2,5 i benzo(a)pirenu jest emisja powierzchniowa (emisja związana z ogrzewaniem mieszkań w sektorze komunalno-bytowym). Duży jest napływ zanieczyszczeń spoza województwa (w którym przeważa emisja związana z ogrzewaniem mieszkań w sektorze komunalno-bytowym). Znaczący udział ma także emisja liniowa (emisja związana z ruchem pojazdów i spalaniem paliw) – zwłaszcza w Warszawie. Wpływ emisji punktowej pochodzącej np. z elektrociepłowni to zaledwie kilka procent udziału w ogólnym bilansie zanieczyszczeń.
Bookmark and Share
Data publikacji 08.05.2015

Data modyfikacji 26.06.2015Rejestr zmian
Liczba wizyt: 14463
Autor: Tomasz Klech
Opublikowane przez Tomasz Klech
Wydział monitoringu środowiska