Do zadań Inspekcji Ochrony Środowiska należy:

• kontrola przestrzegania przepisów o ochronie środowiska i racjonalnym użytkowaniu zasobów przyrody,
• kontrola przestrzegania decyzji ustalających warunki użytkowania środowiska,
• udział w przekazywaniu do eksploatacji obiektów, które mogą pogorszyć stan środowiska oraz urządzeń chroniących środowisko przed zanieczyszczeniem,
• kontrola eksploatacji urządzeń chroniących środowisko przed zanieczyszczeniem,
• podejmowanie decyzji wstrzymujących działalność prowadzoną z naruszeniem wymagań związanych z ochroną lub naruszeniem warunków korzystania ze środowiska,
• współdziałanie w zakresie ochrony środowiska z innymi organami kontrolnymi, organami ścigania i wymiaru sprawiedliwości oraz organami administracji publicznej a także organizacjami społecznymi,
• organizowanie i koordynowanie państwowego monitoringu środowiska, prowadzenie badań jakości środowiska, obserwacji i oceny jego stanu oraz zachodzących w nim zmian,
• opracowywanie i wdrażanie metod analityczno-badawczych i kontrolno-pomiarowych,
• inicjowanie działań tworzących warunki zapobiegania nadzwyczajnym zagrożeniom środowiska oraz usuwanie ich skutków i przywracania środowiska do stanu naturalnego.